Veron logo VERON Woerden
navbar.frm 20180310
ATTENTIE. . VAKANTIE ONDERHOUD . . Bijeenkomst op 20 september 2018 . . Elke zondag 145.475 MHz . . 10:30 RTTY bulletin . . 11:00 uur Woerdense Ronde .
W

Antennes en tuners

Verslag van een lezing van Fred, PA1FJ

Fred Jacobs, PA1FJ, al 30 jaar amateur, neemt op vakantie altijd een setje mee. Elke keer opnieuw is het dan weer een verrassing of er een goed plekje voor de antenne gevonden kan worden. Het is eigenlijk het zelfde probleem waarmee veel (nieuwe) HF- zendamateurs mee worstelen, immers voor een halvegolf dipool en zeker op de lange golflengten is meestal geen ruimte beschik- baar. Fred's voordracht ging daarom over handzame draadantennes voor alle HF-banden en de tuners om die aan de transceiver aan te kunnen sluiten.

G5RV antenne

G5RV antenne

Als uitgangspunt diende de G5RV multiband dipoolantenne , die in diverse uitvoeringen is gecopieerd.

Deze antenne bestaat uit een horizontale draad van 31 meter, die in het midden gevoed wordt met een 10 meter lange symetrische voedingslijn. Aan het begin van de voedingslijn, hebben we dan op alle banden te maken met 20 - 90 ohm impedantie. Dat is een plezierige aansluitwaarde voor de meeste antenne tuners.

Bij een doorsnee rijtjeshuis kunnen we geen 31 meter kwijt.

Een mogelijke oplossing is dan het naar beneden spannen van de horizontale stukken in een omgekeerde V-vorm. Een bijkomstig voordeel van deze opstelling is dat op de lange golflengtes een naar boven gericht stralingspatroon ontstaat.

Een minder elegante oplossing is om de lange banden te laten vallen en de antenne overeenkomstig te verkorten. Dit levert een onacceptabele kleine antenne hoogte op voor de 20 meterband en hoger. Ook kunstmatig verkorten met behulp van spoelen zet niet veel zoden aan de dijk, zoals de W3DZZ en DL4CU voorbeelden aan toonden.

Windom antenne Een elegante vakantie oplossing werd gevonden in de z.g. eindgevoede langdraadantenne, de WINDOM antenne, met een 9:1 balun. Op stralende antennes staat een golfvormig spanningspatroon. Alleen op de plaats waar de spanning minimaal is het impedantienivo laag. Daar is de impedantie circa 60 ohm voor een draad van een kwart golflengte. Op alle andere plaatsen is de impedantie hoger, tot vele honderden ohms.

De langdraad antenne wordt bij het spanningsmaximum gevoed.

De impedantie vlak bij het spanningspunt van een doorsnee antenne ligt dan rond 500 ohm, als we een paar meter tegencapaciteit toepassen. Met een 9 op 1 aanpassings transformator komen we dan al gauw in de buurt van de normale coax kabels.

De totale lengte van de antenne blijkt niet erg belangrijk te zijn, tussen 40 en 70 meter is het verschil in VSWR makkelijk met een tuner weg te werken.

Antenne aanpassing

Het is niet moeilijk om zelf een z.g. 9:1 aanpassings transformator te maken.
Secundair kunnen we dan de antenne met een coax kabel van willekeurige lengte met onze set verbinden.

Door het hoge impedantie nivo worden er niet veel eisen gesteld aan de tegencapaciteit. Een korte draad, op het metalen hekwerk van een balkonnetje voldoet in bijna alle gevallen.

De lengte van het stralende deel van de langdraad is niet erg belangrijk. Fred liet in een tabel zien dat, met lengtes tussen 10 en 65 meter lengte de VSRW op alle HF-banden kleiner dan 2 was.

De tuner

Tuner PA1FJ

In het tweede deel van de presentatie werd de antennetuner besproken. De basisschakeling was hier het T-filter, twee draaicondensatoren in serie met daar tussen een variabele spoel naar aarde. Er loopt weinig stroom in de componenten en ook het spanningsnivo is laag zodat alles redelijk klein gebouwd kan worden. Dat alles heeft te maken met het feit dat er maar weinig mismatch, VSWR, hoeft gecorrigeerd te worden en we over minder dan 100 Watt zendervermogen praten. Fred liet diverse varianten zien van deze uitvoering.

Tot slot

Tuner schematic PA1FJ


In de afdeling Gouda is een projekt gestart om een variant, de FRI-match, gezamelijk te gaan bouwen.

Met een bundeltje waslijn en een simpele antennetuner is zo een handzame reisantenne samen te stellen die ook bij menig eensgezinswoning uitkomst voor het antenneprobleem kan bieden.


(PA0PHB)

 

Meer informatie

Astrosurf G5RV uitvoerinegn

Wikipedia Historie van G5RV antenne

footerconvert.frm
background-color:#bdf'
Redactie: pa0phb @ veron.nl
Saturday, 21-Jul-2018 06:16:19 CEST ©