navbar.frm 20190426 /navigation.nav
Bijeenkomst 20 juni . . Ronde elke zondag 11:00 uur 145.475 MHz . . 10:30 RTTY bulletin . . 11:00 uur Woerdense Ronde . . Bijeenkomst 20 juni . .
W

Windmolen in uw achtertuin?

Windpark
Windpark

Met het streven om Nederland vol te bouwen met windmolens, zouden radioamateurs zich moeten afvragen, wat dat betekent voor de uitoefening van hun hobby.

Het is een bekend gegeven dat radio golven gereflecteerd kunnen worden door meteoorsporen of vliegtuigen. En dan voor bijzondere verbindingen kunnen zorgen. Echter zo'n QSO is dan slechts van korte duur en gebeurt bij hoge uitzondering.
Een heel ander verhaal wordt het wanneer er zo'n enorme windmolen in uw achtertuin verschijnt. Wettelijk is geregeld dat er geen stoorsignalen mogen worden opgewekt, maar er is niet geregeld of je legale radiosignalen mag verstoren.

Windmolens kunnen de ontvangst van radiosignalen op twee manieren beinvloeden.
- Het draaien van de wieken kan een ontvangen radiosignaal regelmatig kortstondig onderbreken.
- En daarnaast kunnen de omvormers en elektronische regelapparatuur zorgen voor EM storingen.
De laatste stoorbron zou in principe onder een wettelijke regeling behoren te vallen.

Hoe erg is dit en moeten wij amateurs ons daar nu al ernstig zorgen over maken? Gelukkig is er een testcase voorhanden, waaruit wij lering kunnen trekken.
De provincie Drenthe wil een groot windmolen park ontwikkelen. Daarvoor is een redelijk onbewoond gebied uitgezocht. En laat die zelfde argumentatie nu ook gegolden hebben voor het grote antenne park van LOFAR, de HF-VHF radiotelescoop, van ASTRON.

Voor zo'n windmolenpark moet een MER, Milieu Effect Rapportage, worden aangevraagd.
Deze rapportage, MER-2015, uitgevoerd door de firma Podera Consult, is in te zien op het internet. Daarin komt het woord LOFAR 199 keer voor.

Het LOFAR-project betreft een wereldwijd unieke soort telescoop, waardoor er nog weinig bekend is over de effecten van andere activiteiten op de functionaliteit. Er wordt een zestal windturbines in de naaste omgeving van LOFAR gepositioneerd.
Uit de effectbeoordeling blijkt dat dit mogelijk kan leiden tot effecten op de waarnemingsmogelijkheden van de LOFAR radiotelescoop.

Uitvoerig wordt ingegaan op de effecten van de plaatsing van windmolens op het ontvangen van radiosignalen uit het heelal. Diverse maatregelen worden voorgesteld om de schadelijke effecten te minimaliseren.

PagerPower Ltd uit Groot-Brittanniƫ heeft in het kader van MER een inschatting gemaakt van invloed op LOFAR. Uitkomst van die berekeningen is dat de toename aan ongewenste signalen als gevolg van reflectie door windturbines circa 0,5 procent bedraagt. Deze waarden zijn waarschijnlijk verwaarloosbaar, zeker als rekening wordt gehouden met andere aanwezige verstoringsbronnen binnen het plangebied (autoverkeer, schrikdraad, WIFI-zenders, enz).

Weerkaatsing treedt op wanneer de (zwakke) signalen uit het heelal niet rechtstreeks de LOFAR antenne kunnen bereiken, maar gedeeltelijk weerkaatst worden door de windturbines. Er is, berekend wat de afname van de signaalsterkte wordt door de aanwezigheid van de turbine voor de worst case situatie. Dit als de turbine dichtbij de antenne staat en een zo groot deel van het blikveld van de antenne blokkeert.
Uit deze berekening blijkt dat de afname van de sterkte van een radiosignaal van 120 MHz dat zich volledig 'achter' de windturbine bevindt gemiddeld 1,5 dB bedraagt. Dit betekent een gering verlies aan signaalsterkte direct achter de turbines.
De 'schaduw werking' van een windmolen wordt bij LOFAR beperkt tot maximaal 5 graden boven de horizon, hoewel er maar weinig metingen zullen worden gedaan lager dan 22 graden.

De aanwezige regelapparatuur, de generator, maar met name de omvormer in de windturbines produceren elektromagnetische storingen. Om te voorkomen dat deze een verstorende werking op andere apparatuur hebben, moeten alle windturbines die in Nederland gebouwd worden voldoen aan normen voor EMC (EN 61000-6-4 [3] en NPR-CLC/TR 50373:2004) De radiostoring zal verder worden aangepakt bij de bron: door afscherming van elektronica en kabels, aarding en plaatsen van ferrietkernen. Met als doel de storing terug te brengen tot dat van 1 huishoudelijk apparaat. Dit zal deze zomer worden uitgetest met een geijkte bron op 100 meter hoogte.

In de maart 2019 uitgave van het tijdschrift 'De Ingenieur', is een redelijk uitgebreid artikel gewijd aan de mogelijke storingen van het windmolen park op LOFAR en de maatregelen die genomen zullen worden om deze te reduceren.
Verder is het een aanrader om op een regenachtige middag de MER eens door te nemen.

(PA0PHB 2019/04/20 )

Referenties, meer informatie:
Onderwerpen
StoringStoring PropagatiePropagatie AstronomieAstronomie AntenneAntenne
Toon plaatjes?
Redactie: pa0phb @ veron.nl
©    Linux powered