navbar.frm 20180310
ATTENTIE. . S T O R I N G . . . Bijeenkomst op 17 mei 2018 . . . Elke zondag 145.475 MHz . . 10:30 RTTY bulletin . . 11:00 uur Woerdense Ronde .
W

KALMAN TIHANYI (1897 - 1947)

Samenvatting

Kalman Tihanyi, geboren op 28 april 1897 te Uzbeg, Hongarije, studeerde elektrotechniek en natuurkunde in Pozsony en Budapest.

Op 15-jarige leeftijd deed hij al verscheidene uitvindingen en op zijn 17-de verkocht hij zijn op afstand bestuurde verkeerslichten systeem aan een Weense firma. Een opsomming van 'toekomstige projecten' in 1914: een apparaat ter voorkoming van treinbotsingen, waterstof-zuurstof motor, scanner met selenium-cellen ter voorkoming van aan de grond lopen van schepen, automatisch geleide torpedo's, afstand bestuurde onderzeeboten, en onderzeese mijnen. Interessant is, dat al deze ideeen later door andere uitvinders werden verwezenlijkt.

Tijdens de Eerste Wereldoorlog diende hij als artillerie ingenieur in het Oostenrijks-Hongaarse leger in Pola, waar hij zijn op afstand bestuurde zeemijn had ontwikkeld, die met succes gebruikt werd.

Hoewel hij al in 1917 interesse had in televisie ontwikkelingen, begon hij pas in 1924 aan zijn experimenten en kreeg zijn eerste televisie-patent in 1926 voor zijn ontwerp voor 'storage', een methode bij de toepassing van de iconoscoop-buis voor het opnemen van de gescande beelden.

Het idee om de kathodebuis te gebruiken als beeld-omzetter aan de zendzijde werd in 1908 in detail beschreven door A.A.Campbell Swinton en in 1920 door Zworkin, Schoultz, Sabbah, etc. verder uitgewerkt. Het waren allemaal elektrische variaties van mechanische scanners, waarin elektronen emissies slechts konden ontstaan tijdens een kort contact door de scannende straal bij elk elementeel deel van de fotocel. Bij een demonstratie van Zworkin in 1925 gaf dit systeem ontmoedigende resultaten.
Iconoscope, TV-ontwerp van Kalman Tihanyi

Iconoscope, TV-ontwerp van Kalman Tihanyi

De beslissende oplossing, televisie op basis van een continue elektronen emissie met verzamelen en opslaan van de losgekomen secundaire elektronen gedurende de gehele scanperiode, werd door Kalman Tihanyi voor het eerst beschreven.

In 1928, na verbeteringen van zijn vinding, kreeg hij nieuwe patenten, die later de basis zouden worden voor de nieuwere iconoscoopbuizen. Hoewel Siemens, Telefunken, e.a. zijn systeem verwierpen, verkocht hij wel met succes patenten voor zijn luidspreker, televisie-ontvangers en korte-golf radio's.

Begin 1930 ging Tihanyi op uitnodiging van het Britse Ministerie van Luchtvaart in Londen om een protype te maken van zijn luchttorpedo, waarvan hij de plannen in Berlijn had gepubliceerd in een artikel genaamd: 'Etwas ueber das Fernsehen' in het blad 'Funk und Fernseh Technik'. Hierin beschrijft hij zijn Lucht Torpedo als een apparaat dat 'ogen' heeft, waarmee hij bewegende doelen ziet, en zijn weg daarheen volgt om het te vernietigen. Het patent 352.035 van 21/12/1929 beschrijft de televisie geleiding d.m.v speciale licht- en warmtegevoelige fotocellen voor allerlei doelen: tanks, bommen etc.

Later in dat jaar vernam hij, dat ook RCA (Radio Corporation of America) interesse had in zijn patent. Intussen werkte hij ook aan breedscherm- en stereo film en ook een reflector tegen onderzeeers.

Tihany patent richt apparaat Eind 1931 werd Tihanyi uitgenodigd door de Italiaanse Marine om daar zijn torpedo voor Marine gebruik te ontwikkelen. Gedurende de volgende drie jaar verdeelde hij zijn tijd tussen de laboratoria van het Luchtvaart Ministerie in Londen en van de Marine in Italie. In 1934 tekende hij het contract omtrent zijn televisie patenten met RCA.

In 1935 begon Tihanyi te werken aan hyperenergetische ultrageluids golven voor het opwekken van regenval, en voor het elimineren van schadelijke insecten. Het plan beschreef een ultrasone reflector met een bereik van 5-8 km in de lucht en 400 km in het water.

In 1940 keerde Tihanyi terug naar Hongarije en in 1941 begon hij met een prototype op ware grootte. In diezelfde tijd trad hij toe in het verzet en werd bevriend met Endre Bajcsy-Zsilinszky. In 1941 werd hij voor korte tijd gearresteerd i.v.m propaganda materiaal tegen Hitler, in 1943 werd zijn woning doorzocht.

Op 19 maart 1944 werd Hongarije bezet door de Duisters, en werd hij weer gearresteerd. Hij overleefde vijf maanden van eenzame opsluiting, honger en ondervragingen. Vervolgens sloot hij zich aan bij een ondergrondse organisatie.

Na de oorlog begon hij met het maken van holle kogellagers, ontwierp een centrifuge waarin goud en andere metalen deeltjes van zand, vulkanische as, rivierbeddingen etc. gescheiden werden. Ook had hij diverse ideen over verdediging tegen nucleaire wapens.

Na zijn dood in februari 1947 liet Kalman Tihanyi een groot aantal uitvindingen achter, waaronder ook geluiddempende muren, energiezuinige lampen, een methode om infrarood licht te scheiden van lichtgolven, sonardetector, een methode om koolmonoxide te elimineren, etc.

Pieter J. T. Bruinsma, PA0PHB

 Meer informatie