navbar.frm 20180310
ATTENTIE. . VAKANTIE ONDERHOUD . . Bijeenkomst op 18 oktober 2018 . . Elke zondag 145.475 MHz . . 10:30 RTTY bulletin . . 11:00 uur Woerdense Ronde .
W

Terugkeer van de electronenbeeldbuis

Samenvatting

In deze tijd van nano, microcircuit en de bijna uitgestorven transistor, moet je wel een heel goede reden hebben om over vacuumbuizen te schrijven. Toegegeven, er zijn altijd nog wel enkele radioamateurs te vinden die nog radiolampen in hun transceiver hebben zitten. Maar ja die hebben die dingen dan nog uit heimwee naar vroeger tijden. Wat schetst mijn verbazing toen ik las dat er recentelijk een rechtzaak geweest is over toepassing van beeldbuistechniek. Het Amerikaanse bedrijf Applied Nanotechnology en het Japanse Canon ruzieden twee jaar lang over de productie van SED-beeldschermen.

Wat is er zo bijzonder aan een SED beeldscherm? SED staat voor Surface-conduction Electron-emitter Display. Het is een vlak videobeeldscherm met hoge resolutie. Het is daarmee een concurent van de OLED, Organische LED, technologie.

De rol van de kathode in de ouderwetse beeldschermen wordt bij SED's overgenomen door zeer veel vlakke electronen emitters, een emitter voor elke pixel of puntje, van het beeldscherm.

Een emitter bestaat uit twee electroden die op nanometer afstand van elkaar op een vlakke glasplaat zijn aangebracht. Voor het aansturen van een pixel, wordt een spanningsverschil tussen de twee electroden gezet. Dit veroorzaakt een zeer hoge veldsterkte vanwege de kleine afstand. Hierdoor worden electronen uit de positieve electrode getrokken.
Op een kleine afstand boven de glasplaat bevindt zich een tweede glasplaat. Daarop is een matrix van fosfor vlakjes aangebracht, zodanig, dat boven elke electronen emitter een fosfor pixel zit.
Over de fosforlaag is een dunne geleidende metaallaag opgedampd, die op een hoge positieve spanning wordt gebracht.
Tussen beide glasplaten zit vacuum. Electronen die uit de emitterpixels zijn vrijgemaakt worden naar de bovenliggende plaat getrokken en treffen de fosfor pixel met een grote snelheid. Het resultaat is een fluoriserend pixel.

Door de hoge spanning is het rendement van de omzetting van electrische energie naar licht vrij groot. Door de kleine afstanden waarover de electronen zich moeten bewegen is dit type display uitermate geschikt voor snelle video toepassingen, met dezelfde contrast verhouding als beeldbuizen. De uiterst platte constructie maakt een slank ontwerp mogelijk, waardoor het de concurentie met het LCD-display zeker kan aangaan.

Applied Nanotechnologie bezit onder andere belangrijk patenten over electronen emitters ten gevolge van veldemissie en had een overeenkomst gesloten met Canon. Het geschil ontstond toen Canon zelfstandig licenties aan anderen ging uitgeven. Canon startte deze ontwikkeling in 1986 en is nu dus gestart met de voorbereiding van de massa produktie van laag geprijsde SED producten. Men verwacht dat de marktintroductie wordt uitgesteld totdat de prijzen voor TV's weer zullen aantrekken.

(Pieter, PA0PHB)
Pieter J. T. Bruinsma, PA0PHB

Meer informatie:

. .