navbar.frm 20180310
ATTENTIE. . VAKANTIE ONDERHOUD . . Bijeenkomst op 18 oktober 2018 . . Elke zondag 145.475 MHz . . 10:30 RTTY bulletin . . 11:00 uur Woerdense Ronde .
W

Meteoor Scatter, Hoe werkt het

Samenvatting

De essentie is dat in de E-laag, op circa 100 km hoogte, ionisatiesporen onstaan door meteoriden. Aan die gebieden kunnen radiogolven reflecteren, waardoor grote afstanden overbrugd kunnen worden.

gKomeet, meteoor, meteoriet en meteoride

Meteoren zijn stukjes stof zijn die van kometen zijn losgeraakt en in de atmosfeer van de aarde terecht komen. Kometen zijn grote brokken materiaal, ballen van koolzuurijs en zand, die uit de Oortwolk zijn weggedrift in de richting van de zon. Zij zijn daarna in een grote eliptische baan om de zon gekomen. Dicht bij de zon aangekomen, wordt er zoveel warmte overgestraald, dat er plekjes ijs gaan verdampen. Dat gebeurt met zoveel kracht dat er brokjes loslaten, die langzaam van de komeet wegdrijven. De komeet, die steeds de zelfde baan rond de zon doorloopt, zal zo die baan langzaam met stofdeeltjes vullen. De aarde, die jaarlijks om de zon draait, zal globaal op dezelfde periode in het jaar die stofwolk dicht naderen. De afstand kan zo klein zijn, dat ze door de stofwolk heen gaat. Die deeltjes, meteoriden komen in de atmosfeer terecht en worden dan meteoren, vallende sterren genoemd. Als ze daarna op het aardoppervlak terecht komen noemen we ze meteorieten. Bij de passage door de atmosfeer is op een hoogte van 100 km de dichtheid van de lucht precies goed om daar een sterk ionisatie spoor achter te laten. Het aantal ionen is nu zo groot, dat ook op de VHF en UHF banden reflectie van radiogolven kan plaats vinden.

Scatter verbindingen

Hoe breng je nu een radioverbinding tot stand. Zo'n ionisatiespoor zal tussen minder dan een seconde tot vele minuten actief blijven. De hele grote zijn als spoor van vallende sterren met het oog waarneembaar. Veel sporen zullen we aantreffen op de tijden van de bekende meteoriden. En tijdens die perioden worden er afspraken gemaakt om verre verbindingen te maken. De afstanden liggen globaal tussen 1000 en 3000 km op de 2-meter band. Het gaat minder ver op 70 cm en op 6-meter zouden er wat grotere afstanden te overbruggen zijn. Eenmaal reflectie aan de E-laag is dus het kenmerk. Omdat de duur van die conditie erg kort is, zijn er een aantal afspraken gemaakt, opdat er toch een echte radioverbinding gemaakt kan worden. Er wordt gewerkt met CW of SSB.

gOperating practice

De CW oproepfrequentie is 144.100, voor SSB is dit 144.200 of 144.390 MHz. In CW wordt met zeer hoge snelheden gewerkt, tot to 2000 letters per minuut (400 woorden). Daarvoor zijn er computers of speciale bandrecorders nodig zijn om de berichten te decoderen. Het zal daarom duidelijk zijn dat pas na 1968, toen er spoelen recorders met eindloze banden beschikbaar kwamen, met succes MS-verbindingen gemaakt konden worden. MS verbindingen kunnen op elke dag van de week gemaakt worden, en dan bij voorkeur 's nachts. En niet uitsluitend in de augustus of november maanden, zoveel meteorieden zijn er in de ruimte. Er worden wel enige eisen gesteld aan de apparatuur. Minimaal is nodig een 10-elements YAGI, vrij opgesteld. Verder een ontvanger met ruisgetal van 1 dB en een zender van minimaal 50 Watt. En uiteraard een recorder of computer om de hogesnelheid CW te decoderen. Niet extreem dus en menigeen zou best eens kunnen luisteren. Een goed moment is elke vrijdagavond om 23:00 UTC op 144.175 MHz. Dan heeft Peter, PA3BIY, zijn wekelijkse sked met EU6MS. Het is niet zeker of wij Peters signalen hier kunnen horen. Wie laat ons eens weten of hij de signalen van EU6MS heeft kunnen ontvangen?

Pieter J. T. Bruinsma, PA0PHB

Meer informatie:

. .